Bóng chuyền hơi không chỉ là môn thể thao giúp nâng cao thể lực mà còn là cầu nối gắn kết tinh thần đồng đội, thu hút ngày càng nhiều người ở mọi lứa tuổi tham gia. Tuy nhiên, để thi đấu đúng luật và phát huy trọn vẹn tinh thần thể thao, việc nắm rõ luật bóng chuyền hiện hành là điều vô cùng quan trọng. Nếu bạn đang tìm hiểu hoặc có niềm đam mê với bộ môn này, hãy cùng Thể dục Bằng Tâm tham khảo luật bóng chuyền hơi hiện hành năm 2025, từ cách phát bóng, đánh bóng cho đến những quy định khi thi đấu để tự tin chơi bóng tốt hơn nhé!
Luật bóng chuyền hơi hiện hành – Quy định cơ bản
Kích thước sân và lưới
Theo luật bóng chuyền hiện hành, sân bóng chuyền hơi có hình chữ nhật, kích thước tiêu chuẩn là 12 mét dài và 6 mét rộng. Mỗi bên sân được chia đều nhờ đường giữa nối hai điểm giữa của đường biên dọc. Sân thi đấu phải bằng phẳng, không trơn trượt hay gồ ghề, xung quanh cần có khoảng trống tối thiểu 5 mét và khoảng không phía trên sân cũng phải cao ít nhất 5 mét để đảm bảo an toàn khi thi đấu. Các đường kẻ giới hạn rộng 5 cm, rõ ràng và có màu sắc tương phản với mặt sân. Đường biên dọc và ngang đều được tính là hợp lệ trong thi đấu.
Lưới bóng chuyền hơi dài 7 mét, cao 1 mét và được căng ngang giữa sân. Chiều cao lưới tùy theo đối tượng thi đấu: nam là 2.2 mét, nữ là 2 mét; riêng với vận động viên cao tuổi, lưới có thể hạ xuống 2 mét cho nam và 1.8 mét cho nữ. Hai cột lưới cao 2.25 mét, đặt cách biên dọc 0.5 mét, có thể điều chỉnh và đảm bảo chắc chắn. Ngoài ra, mỗi bên còn có một ăng-ten cao 1.8 mét, giúp xác định phạm vi bóng hợp lệ khi qua lưới.
Số lượng và vị trí người chơi
– Số lượng người chơi:
Theo luật bóng chuyền hơi hiện hành, mỗi đội gồm tối đa 10 vận động viên, 1 huấn luyện viên và 1 lãnh đội. Trong suốt trận đấu, chỉ có 5 vận động viên được thi đấu trên sân. Tất cả vận động viên phải có tên trong danh sách đăng ký hợp lệ và đội trưởng phải mang băng nhận diện trên tay áo hoặc trước ngực.
– Vị trí thi đấu:
Mỗi đội chia làm hai hàng:
- Hàng trước (3 người): Vị trí 2 (phải), 3 (giữa), 4 (trái).
- Hàng sau (2 người): Vị trí 1 (phải), 5 (trái).
Khi bắt đầu hiệp đấu, các vận động viên phải đứng đúng vị trí đã đăng ký và giữ nguyên trong suốt hiệp. Ở hiệp mới, đội có thể điều chỉnh đội hình và thay người trong phạm vi danh sách được đăng ký. Sau khi bóng được phát, các vận động viên được quyền di chuyển tự do, nhưng vận động viên ở hàng sau không được chắn bóng ở khu vực lưới.
Cách tính điểm theo luật bóng chuyền hiện hành
Trong luật đánh bóng chuyền hơi 2025, điểm số được tính mỗi khi một đội thực hiện thành công pha phát bóng, phòng thủ hoặc ghi điểm khiến đối phương không thể phản công. Mỗi pha bóng thắng sẽ được tính 1 điểm.
Để giành chiến thắng trong một hiệp, đội chơi cần đạt 25 điểm và phải dẫn trước đối phương ít nhất 2 điểm. Trong trường hợp tỷ số hòa 24–24, trận đấu sẽ tiếp tục cho đến khi có đội vươn lên cách biệt 2 điểm (ví dụ: 26–24 hoặc 27–25).
Nếu hai đội hòa nhau sau hai hiệp, trận đấu sẽ bước vào hiệp quyết định. Hiệp này chỉ diễn ra đến khi một đội đạt 15 điểm, nhưng vẫn phải duy trì cách biệt tối thiểu 2 điểm so với đối thủ.
Trận đấu kết thúc khi một đội thắng 2 hiệp trước. Ngoài ra, nếu một đội đến sân trễ mà không có lý do chính đáng, đội còn lại sẽ được xử thắng 2–0, với mỗi hiệp được tính 25–0.
Trang phục và dụng cụ thi đấu
– Trang phục thi đấu:
Vận động viên khi tham gia thi đấu cần tuân thủ quy định về trang phục để đảm bảo tính đồng bộ và chuyên nghiệp. Mỗi người chơi phải mặc trang phục thống nhất về màu sắc, kiểu dáng, sạch sẽ và gọn gàng. Để di chuyển dễ dàng và giảm thiểu nguy cơ chấn thương, giày thể thao đế mềm, không trượt là lựa chọn bắt buộc, thay vì giày đế cứng hay giày thông thường.
Vận động viên thi đấu cần đeo số áo từ 1 đến 10, in rõ ràng cả phía trước và sau lưng áo. Số phía trước ngực phải cao tối thiểu 10 cm, trong khi số sau lưng phải đạt ít nhất 15 cm, với nét chữ rộng khoảng 2 cm để dễ nhận diện từ xa.
– Dụng cụ thi đấu:
Về bóng thi đấu, quả bóng chuyền hơi có dạng hình cầu, làm từ chất liệu nhựa mềm và thường có màu vàng đồng nhất. Theo quy định, bóng có chu vi trong khoảng 80–83 cm, nặng từ 100–120 gram. Bóng phải có độ nảy đạt chuẩn: khi thả rơi từ độ cao 1 mét xuống mặt sân, bóng cần nảy lên đạt khoảng 40 cm tính từ điểm chạm đất đến đỉnh nảy.
Luật đánh bóng chuyền hiện hành: Phát bóng, chạm bóng và di chuyển
- Luật phát bóng: Người chơi có tối đa 8 giây để phát bóng sau khi trọng tài thổi còi. Nếu tung bóng lên nhưng không đánh, bóng rơi xuống đất mà không chạm người, vẫn được phát lại một lần trong khoảng thời gian đó. Đội đối phương không được đập bóng ngay khi bóng vừa bay sang mà phải để bóng chạm sân hoặc người chơi trong đội trước.
- Luật chạm bóng: Người chơi có thể sử dụng bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể để chạm bóng, miễn là các điểm chạm diễn ra trong một động tác liền mạch. Mỗi đội được phép chạm bóng tối đa 3 lần trước khi đưa bóng sang sân đối thủ. Một cá nhân không được chạm bóng hai lần liên tiếp. Chắn bóng không tính vào số lần chạm và được phép đưa tay qua lưới, miễn là không cản bóng trước khi đối phương đánh.
- Luật di chuyển và xoay vòng: Sau khi bóng vào cuộc, vận động viên có thể di chuyển linh hoạt trên sân. Tuy nhiên, người ở hàng sau không được tham gia chắn bóng. Khi đội giành quyền phát bóng, các thành viên phải xoay vị trí theo chiều kim đồng hồ để đảm bảo luân phiên công bằng trong thi đấu.
Các vi phạm và hình phạt
Dưới đây là những lỗi phổ biến theo luật bóng chuyền hơi hiện hành 2025 và hình phạt đi kèm:
– Lỗi đánh bóng
- Dùng hai tay đập bóng khi đang đứng trên mặt sân (hay còn gọi là vồ bóng).
- Đệm bóng bằng hai tay nhưng không tạo thành một khối thống nhất, hai tay chuyển động lệch hướng.
- Một đội chạm bóng quá 3 lần liên tiếp (không tính chắn bóng).
- Giữ bóng hoặc để bóng “đứng” quá lâu trên cơ thể trước khi đánh, gọi là lỗi dính bóng.
Hình phạt: Mỗi lỗi trên đều bị xử thua ngay tại pha bóng xảy ra lỗi.
– Lỗi sai vị trí và xoay vòng
- Vận động viên đứng sai vị trí vào thời điểm người phát bóng thực hiện động tác.
- Xoay vòng sai thứ tự sau khi đội giành quyền phát bóng.
Hình phạt: Đội phạm lỗi sẽ mất quyền chơi ở pha bóng đó, đồng thời các vận động viên buộc phải trở lại đúng vị trí đã đăng ký.
Lời kết
Trên đây là những thông tin cơ bản về luật bóng chuyền hơi hiện hành năm 2025. Hy vọng bạn sẽ nắm bắt được các quy định để tham gia thi đấu một cách phù hợp và tốt hơn. Nếu bạn đam mê bộ môn này và muốn phát triển kỹ năng cũng như cơ hội thi đấu, hãy đăng ký các lớp bóng chuyền tăng chiều cao tại Thể dục Bằng Tâm.
>>> Xem thêm: Chiều Cao Lưới Bóng Chuyền Tiêu Chuẩn Cho Nam và Nữ
